Lokasyon Tabanlı Sistemler

 
Termobil Araç Takip Sistemleri

Evrensel Konum Belirleme Sistemi ile Uzaktan Denetim Evrensel konum belirleme sistemi (GPS: Global Positioning System), "nerede?" ve "ne zaman?" sorularına günümüzde en dogru cevabı veren ve dogrulugu giderek artmakta olan bir konum belirleme yöntemidir.

Dünya üzerinde konum belirlemede kullanılan ve uydu bazlı çalısan bu sistemin gelisimiyle birlikte konum bilgisinin gerekli oldugu birçok yerde evrensel konum belirleme sistemi kullanımı hızla artmaktadır.Konumdan ve günün saatlerinden bagımsız olarak sitem denetimi bir gereklilik halini almıstır. Örnegin sistemden uzakta iken, sisteminin kapalı unutuldugu ya da kapalı olması gereken sistemin açık unutuldugu fark edilebilir ve o anda sisteme müdahale edebilecek kimse yoktur.

 Kapalı veya açık unutulan cihazlar ve sistemler, kullanıcıyı yangın ve buna benzer istenmeyen durumlarla karsı karsıya bırakabilir. Normalde böyle bir durumda sistemlere müdahale etmek için kisinin sistemin bulundugu yere dönmesi veya problemi çözebilmek için baska bir kisiyi görevlendirmesi gerekir. Oysaki kullanıcı ev veya isyerinden uzaklık sınırlaması olmadan bir uzaktan denetim sistemi ile denetlemek istedigi sistem ve cihazları denetleyebilse, yukarıda bahsedilen tehlikeli durumların önüne geçilmis olur. Evrensel konum belirleme sisteminin kullanıldıgı birçok alan vardır.

Özellikle askeri alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Evrensel konum belirleme sistemi sayesinde askerler, savas uçakları ve savas gemileri çok daha etkili olmuslardır. Askeri alandaki evrensel konum belirleme sistemi kullanımın en gelismis, belirgin örnegini Körfez Savasında görebiliriz. Evrensel konum belirleme sistemi donanımlı askerler,her yanı birbirine benzeyen kilometrelerce uzunluktaki çölde rahatlıkla yönlerinibulabilmislerdir.

Ayrıca hava ve kara tasıtlarına monte edilen alıcılarla hedeflere çok kolay ulasılabilmistir. Bu savasta 9,000’ den fazla evrensel konum belirleme sistemi alıcısı kullanılmıstır. Körfez savasında kullanılan bu sistem bizimordumuzda da basarıyla kullanılmaktadır. Sistem sayesinde bölüklerimiz manevralarını senkronize edilebilmektedir Evrensel konum belirleme sistemi teknolojisi çesitli projelerde kullanım alanı bulmustur. Bunlardan "Telsiz Araç Konum izleme Sistemi" içinde evrensel konum belirleme sisteminin yer aldıgı bir uygulamadır. Bu sistemin uygulaması olası bir acil durumda olan ticari taksinin yerinin merkezde bulunan sayısal harita üzerinde görülerek en yakındaki emniyet birimince müdahale olanagının saglanmasıdır.

 Evrensel konum belirleme sistemi savunma amaçlı tasarlanmasına ragmen, günlük yasamda birçok alanda basarıyla uygulanmaktadır. Evrensel konum belirleme sisteminin sivil kullanım yerlerinden biri Paris sehir içi otobüs ulasımında hangi otobüsün duraga ne zaman gelecegini durak panolarındagösteren bir sistemdir. Burada ayrıca otobüslerin sehir içindeki isleyisleri de merkezden izlenebilmektedir.

  Harita firmaları daha hızlı ve daha hassas veriler toplayabilmek amacıyla evrensel konum belirleme sistemi kullanmaktadırlar. Evrensel konum belirleme sisteminin hassasiyeti harita yapımında kullanılabilecek derecede hassastır. Bu sistem sayesinde arazide geçen uzun zaman ve eleman sayısı azalmıstır. Böylece ölçümler daha kısa sürede hazırlanıp, daha ucuza mal edilebilmektedir.Bir baska kullanım sekli ise arabalara evrensel konum belirleme sistemi alıcısı takılmaya baslanarak araç kullanımı kolaylastırılmıstır. Bu durumda sürücü bilmedigi yerlerde asla kaybolmayacaktır.

Araba kiralayan firmalar araçlarını takip edebilmek için evrensel konum belirleme sistemi kullanırlar. Dagıtım sirketleri de dagıtım yaptıkları araçlara evrensel konum belirleme sistemi alıcıları yerlestirmislerdir. Böylece dagıtım araçlarını anında dijital haritalar üzerinde görebilmektedirler. Bu uygulamalar ülkemizde de mevcuttur. Aynı şekilde polis, ambulans ve itfaiye araçlarına takılan alıcılar sayesinde, acil durumda olay yerine en yakın araçlar belirlenebilir.

Bu anlarda konum belirleme sistemi hayati önem tasımaktadır Meteorolojide, bilim adamları hava durumunu ögrenmek veya ozon tabakasını incelemek için gökyüzüne gönderdikleri balonlara evrensel konum belirleme sistemi baglayarak, balonun verileri nereden gönderdigini bilmektedirler. Baska bir uygulama alanı ise belirli hastalıkları olan hayvanlara takılan yongalar sayesinde, hasta olan hayvanın sürekli olarak uydu aracılıgıyla izlenmesidir. Tabiî böyle bir uygulama son derece faydalıdır.

Yongalara yerlestirilecek alıcılar sadece uydu aracılıgıyla yer tespitini degil, aynı zamanda elektrokardiyografi, beyin dalgaları gibi ayrıntılı biyolojik bilgileri de sürekli takip edebilecektir. Hayvan acil bir durumla karsılastıgında hem bulunulan yeri, hem de bu önemli bilgileri istenilen bir merkeze yine uydu aracılıgıyla gönderebilecektir. Hayvanlarda bir süredir kullanılan evrensel konum belirleme sistemleri sayesinde bu uygulamalar test asamasını geçmis durumdadır.

Evrensel konum belirleme sistemleri konum belirleme sistemi teknolojisi sayesinde cihazı yanınızda tasıdıgınızda dünyanın neresinde olursanız olun bulundugunuz yerin tam olarak saptanması imkânı da mevcuttur. Seker hastalıgı veya belirli bir kalp hastalıgı olan bir yakınınız oldugunu düsünün. Bir yonga sayesinde hastanız örnegin seker komasına girdiginde çevresinde kimse yokken bile, bayıldıgı ve seker komasına girdigi, ayrıca tam olarak bulundugu yer anında size veya bir acil saglık merkezine bildirilecektir. Bu sayede kritik olan dakikalar degerlendirilip hastanızın kurtarılması imkânı dogacaktır Evrensel konum belirleme sistemleri sayesinde, güvenlik noktalarından geçen insanların kimligi anında ve dogru olarak tespit edilebilecek. ilk planda bu, polislerin ve askerlerin kimliklerinin tespitinde faydalı bir uygulama olabilir.

 Teknoloji uzmanları ve bilim adamları evrensel konum belirleme sistemini dünyanın hareketlerini tespit edecek çok önemli bir alet olarak kullanırlar. Bir arastırmacı, sabit bir yerden bir evrensel konum belirleme sistemi alıcısıyla arka arkaya ölçüm yaparsa, yanardagdan lavların akması veya buzdagının katmanından ayrılarak yer degistirmesi gibi hareketleri takip edebilir. Alıcıların arttırılıp (ek alıcılar dogruluk oranını yükseltir) ölçümler yeri tam olarak bilinen sabit bir evrensel konum belirleme sistemi baz istasyonuna gönderilirse ani yer hareketleri net olarak izlenir.

 Evrensel konum belirleme sistemi, ülkemizde de en çok yerbilimciler ve jeofizikçiler tarafından kullanılmaktadır. Örnegin Marmara fayındaki veya diger deprem bölgelerindeki hareketleri izlemek için yere yerlestirilen cihazlarla uzaydan alınan sinyaller sayesinde fay kusaklarında yer degistirmeler izlenebilmektedir. Bu sayede örnegin ‘Fayın Marmara bölgesindeki hareketi yılda 2 cm, Ege bölgesinde 3 cm’ olarak açıklanıyor. Yerdeki bu yer degistirmeler veya kaymalar, faydaki yıllar içinde enerji birikimi konusunda hesaplamalara yardımcı oluyor. Böylece, fayın kırılma zamanı hakkında da genel bilgiler elde edilebiliyor

  Paket anahtarlamalı radyo hizmetleri (GPRS: General Packet Radio Service),verilerin mevcut mobil iletisiminde evrensel sistem sebekeleri üzerinden saniyede 28.8 ile 115 kb ’lik hızlarda iletilebilmesine imkân veren, mobil cihaz kullanıcılarına kesintisiz internet baglantısı sunan paket tabanlı bir mobil iletisim servisidir.

 Paket anahtarlamalı radyo hizmetleri, birçok sebekenin kullanıcılarının veri uygulamalarına erisim saglayabilmek için kullanmak durumunda oldugu verimli bir teknolojidir. GPRS hizmetleri, sadece bugünkü mobil iletisiminde evrensel sistem teknolojisinin sunmakta oldugu veri hizmetlerine eslik etmekle kalmaz,yarının üçüncü nesil hücresel agları için planlanmakta olan veri iletisim yetilerini de sebekelere saglar.

  Paket anahtarlamalı radyo hizmetleri teknolojisi, kullanıcıya yüksek erisim hızının yanı sıra, baglantı süresine göre degil gerçeklestirilen veri alısverisi miktarı üzerinden tarifelendirilen ucuz iletisim olanagı saglamakta ve böylelikle sürekli baglantıda, sürekli gerçek zamanda anlayısını sunmaktadır Bu sistemde aboneler, internet"e baglı kalındıgı süreye göre degil, yalnızca alıp gönderdikleri veri miktarı kadar ödeme yaparlar. Böylece, GPRS servisi ile her zaman ve her yerde baglantı halinde olmak, ucuz ve hızlı bir mobil erisim saglamak mümkün olmaktadır.